جایزه نوبل شیمی در سال 1906 به هانری مویسان “به پاس خدمات بزرگی که او در تحقیق و جداسازی عنصر فلوئور انجام داد، و به دلیل پذیرش در خدمت علم کوره الکتریکی که به نام او خوانده می شود” به هنری مویسان اهدا شد.

زمانی که لاووازیه سیستم ضد فلوژیستی خود را ارائه کرد، این سیستم در اصل آنقدر کامل ثابت شد که می توان با اطمینان پیش بینی کرد که بسیاری از مواد شناخته شده، مانند قلیایی ها و خاک های قلیایی، عناصر نیستند، بلکه اکسیدهای فلزات ناشناخته هستند – نظریه ای که دیوی به وسیله آن به آن اشاره می کند. از الکترولیز، به زودی ثابت شد که درست است. با این حال، سیستم لاووازیه از هر نظر کامل نبود. نمونه اولیه همه نمک ها، “نمک مشترک” جایی در آن نداشت. زمانی که اصل منفی، کلر، که یکی از اجزای تشکیل دهنده آن است، به طور کامل درک شد، و مهمتر از آن، زمانی که ید، ماده ای مشابه کلر، کشف شد، مشخص شد که در این مواد طبقه جدیدی از عناصر، هالوژن ها پیدا شده بود. این منجر به این نتیجه شد که اسید هیدروفلوئوریک، که توسط Scheele کشف شده بود و توسط Berzelius به طور کامل مورد مطالعه قرار گرفته بود، باید فرض کرد که حاوی یک عنصر منفی، فلوئور است، که کاملا مشابه با هالوژن های دیگر بود و در پیش بینی، جای خود را به آن اختصاص دادند. در کنار اکسیژن، در راس هالوژن ها. اما تمام تلاش‌ها برای جداسازی آن شکست خورد تا اینکه در سال 1886 مویسان راه حل نهایی این مشکل را پیدا کرد. مشکل تا حدی در انرژی عظیم این عنصر بود که به لطف آن آب را در سرما تجزیه می کرد، و تا حدودی در این واقعیت که اسید هیدروفلوریک بی آب، که به نظر می رسید بیشترین توانایی تولید فلوئور را در هنگام هیدرولیز دارد، بود. نارسانای برق با این حال، مویسان با یک سری تمهیدات مبتکرانه موفق شد بر همه این مشکلات به حدی غلبه کند که اکنون می توان این عنصر را در یک جریان مداوم گاز برای ساعت ها به دست آورد. این نتیجه مویسان را قادر ساخت تا یک مطالعه روشمند بسیار کامل در مورد آن انجام دهد. تا کنون مهم ترین نتیجه این تحقیق این است که فلوئور به دلیل موقعیت آن در سیستم به عنوان یک اکسیژن تقویت شده، اکنون دارای تمام ویژگی هایی است که قبلاً به آن نسبت داده شده بود. بنابراین، در دمای معمولی با کربن و سیلیکون ترکیب می شود و گازها را تشکیل می دهد. هنگامی که هیدروژن با این عنصر متحد می شود، گرمای بیشتری نسبت به زمانی که هیدروژن با اکسیژن یکی می شود، آزاد می شود. برخی از ترکیبات آن – به عنوان مثال، آنهایی که دارای گوگرد هستند – برای تعیین ظرفیت عناصر اهمیت زیادی دارند.

با این حال، هدف نهایی مویسان در کار خود بر روی فلوئور، تکمیل یک سری درخشان از سنتزهای معدنی بود که شهرت زیادی برای چند تن از هموطنانش به ارمغان آورده بود، با تولید مصنوعی چشمگیرترین و در عین حال گرانبهاترین ماده معدنی – الماس. این به معنای استفاده از روشی بود که تا به حال کمی تمرین شده بود. امکان استفاده از قوس الکتریکی به عنوان وسیله گرمایش از قبل مشهود بود. مویسان ایده بسیار ساده، اما درخشانی داشت که از آن برای تولید گرما استفاده کرد و در عین حال تمام عوارض جانبی را حذف کرد. او در کوره برقی مشهور خود موفق به مایع سازی موادی مانند آهک و اکسید منیزیم شد. به این ترتیب او کاربید کلسیم و یک سری کاربیدهای دیگر را به شکل خالص و متبلور تولید کرد که از آن‌ها مشخص شد که کاربیدها در بین تمام ترکیبات شیمیایی مقاوم‌ترین به حرارت هستند. اکنون می‌توان با تجزیه کاربیدهای آن‌ها، فلزاتی مانند تنگستن، مولیبدن و تیتانیوم را در شمش‌های خالص تهیه کرد که تاکنون فقط به صورت پودر به دست می‌آمدند.

او دوباره با کوره خود الماس های میکروسکوپی را با سرد کردن ناگهانی یک خوک مذاب آهن حاوی کربن از دمای بسیار بالا تولید کرد. این آزمایش بسیار آموزنده است. کربن الماس‌هایی به شکل قطره شفاف به وجود آورد که از هر نظر شبیه نمونه‌های میکروسکوپی یافت شده در لایه‌های الماس‌دار کیپ بودند، و این ظاهرا چگونگی تشکیل الماس در طبیعت را توضیح می‌دهد. مویسان همچنین یک مطالعه روشمند در مورد گرافیت انجام داد و نشان داد – واقعیتی بسیار جالب – که گرافیت زمانی که از محلول فلزی تهیه شده در یک کوره الکتریکی استخراج می شود، تبدیل به چیزی می شود که به عنوان “تورم” شناخته می شود، زیرا تعداد معینی از آهن های بومی از جمله آهنی که Nordenskjöld در Ovifak در گرینلند یافت، و همچنین لایه های الماس دار کیپ حاوی گرافیت به شکل متورم هستند.

کاری که مویسان با کوره الکتریکی انجام داد به دنیای فناوری انگیزه ای داد که برای مدت طولانی احساس می شود و هنوز نمی توان میزان و اهمیت تأثیراتی را که این اختراع خواهد داشت اندازه گیری کرد.

پروفسور مویسان تمام دنیا مهارت تجربی بزرگی را که با آن فلوئور را جدا کرده و مطالعه کرده اید – آن جانور وحشی در میان عناصر – را تحسین کرده اند. با کمک کوره برقی خود معمای چگونگی تشکیل الماس در طبیعت را حل کرده اید. شما موج عظیمی را به دنیای فناوری رها کردید، موجی که هنوز به اوج خود نرسیده است. و به پاس این خدمات است که آکادمی علوم ما جایزه نوبل را به شما اعطا کرده است و به نام این آکادمی به شما به خاطر کار شما که ارزش ماندگاری خواهد داشت تبریک می گویم.